Đây là tập sơ thảo về ĐẠO PHẬT
VÀ DÒNG SỬ VIỆT được viết ra để giảng cho sinh viên "Chứng chỉ năm thứ nhất"
của Phân Khoa Phật Học và Triết Học Đông Phương, Viện Đại Học Vạn Hạnh, niên
khóa 1969 – 1970.
Mục đích của môn học là nhằm giúp
cho sinh viên hiểu biết về nguồn gốc Đạo Phật Việt Nam, từ sơ khai đến hiện đại.
… Ngay từ buổi bình minh tự chủ
của dân tộc, Đạo Phật đã có những mối duyên liên hệ thắm thiết đến sự tồn vong
của dòng sinh mệnh Việt nam: Dân tộc Việt nam, về nhân chủng, có nguồn gốc
Mélanesien và Indonesien cùng với các nước Đông Nam Á láng giềng trực tiếp thu
nhận tinh hoa Đạo Phật vốn có chung một truyền thống sinh hoạt văn hóa "nông
nghiệp thảo mộc". – Một nền VĂN HOÁ NHÂN BẢN bao dung, trí tuệ và khai phóng,
đượm sắc thái hiếu sinh, hiếu hòa, và giải thoát.
Và, như chúng ta đã biết, khi hệ
giáo lý Giác Ngộ, Giải thoát và Tự chủ của Đạo Phật được truyền vào Việt Nam thì
người Việt đã rất nồng nhiệt hân hoan đón nhận một cách chân tình, coi đó như là
Mạch Sống Của Dân Tộc hợp với lối sống tình cảm, tâm linh, đạo đức, suy tư và
hành xử của người bản địa.
Do những nhân duyên hội ngộ ấy,
Đạo Phật có mặt tại Việt Nam, với chiều sâu và bề dày lịch sử XX thế kỷ, đã cùng
với dân tộc phấn đấu giành quyền cho một nước Việt Nam tự chủ, độc lập; đã gây
dựng nên một nếp sống "dân phong quốc tục" đẹp làm vẻ vang cho nòi giống Việt.
Xuyên qua những đóng góp to lớn trong công cuộc dựng nước và giữ nước của Đạo
Phật Việt, kể từ các Vương triều: Tiền và Hậu Lý Nam Đế (542 – 603) mở đầu nền
tự chủ cho nước nhà; đến nhà Đinh (968 – 980) và Tiền Lê (980 – 1009), Đạo Phật
mặc nhiên được triều đình công nhận coi là quốc giáo của toàn dân; sang nhà Lý
(1010 – 1225) và tiếp theo nhà Trần (1225 – 1400), Đạo Phật lại càng được phát
triển mạnh trong đời sống xã hội… đồng thời mở mang trên khắp mặt sinh hoạt quốc
gia, đem an vui hạnh phúc đến với toàn dân; từ bi thương yêu tràn ngập… thì đồng
thời nền văn hóa Đại Việt cũng vươn lên tuyệt đỉnh vinh quang!
Với những sự thật lịch sử như đã
trình bày, tôi mạo muội đặt tên cho tập tiểu luận: ĐẠO PHẬT VÀ DÒNG SỬ VIỆT, xin
thân tặng toàn thể Phật giáo đồ, những người biết thương yêu tổ quốc Việt Nam và
phụng sự chính pháp.
Mùa Sen nở, Phật đản 2527 – TL
1984
Trí Tạng – THÍCH ĐỨC NHUẬN
CHÙA DUYÊN GIÁC
